Çocuklarda Konuşma Gecikmesi

Bebekler büyürken boyları ve kiloları çok yakından takip edilir, hatta onlara yedirebilmek için bazen dünyada olmayan karışımlar hazırlanır. Peki ya nörolojik gelişimleri? Nörolojik gelişim de en az boy ve kilo kadar önemlidir, ancak konuşmadaki gecikmeler bu takipte çoğu zaman geri planda kalır.

Konuşma neden gözden kaçabilir?

Bebeğin başını tutması, oturması ve yürümesi gibi kaba motor hareketlerin gelişimi ve bu alandaki gecikmeler daha kolay fark edilir. Zihinsel gelişimin ve kişisel-sosyal gelişimin bir parçası olan konuşma ise daha geri planda gözlenir. Bu nedenle konuşmadaki bir gecikme, motor gelişimdeki bir gecikme kadar kolay dikkat çekmeyebilir.

"Amcası da geç konuştu" demek neden yanlış?

Çocuğun konuşması geciktiğinde aile büyüklerinin en sık yaptığı hata, çocuğu aile bireylerinden birine benzeterek "Amcası da geç konuştu" şeklinde yorum yapmaktır. Oysa bebeğin yaşına uygun şekilde her alanda gelişim göstermesi önemlidir.

Dil gelişimindeki gerilik pek çok nedene bağlı olarak ortaya çıkabilir. Burada en önemli ölçüt, çocuğun yaşına göre normalde sahip olması gereken kelime hazinesini kullanabilmesidir.

İşitme mutlaka değerlendirilmeli

Konuşma gecikmesi olan çocuklar mutlaka işitme açısından da değerlendirilmelidir. İşitme sorunu, konuşmanın gecikmesine yol açabilir.

Otizm açısından dikkat edilmesi gereken bulgular

Konuşması geri kalan bir bebekte aşağıdaki bulgular varsa çocuk otizm ve uyaran eksikliği açısından hızla değerlendirilmelidir:

• Göz temasında zayıflık
• 1 yaşından sonra ismine dönüp bakmama
• Komut almama
• Taklit yapmama

Bu çocuklarda gerekli özel eğitime olabilecek en küçük yaşta başlanmalıdır. Otizm tanısının erken konması, tedaviye yanıt açısından çok önemlidir.

Otizm tanısı alan çocukların, altta yatabilecek metabolik ve genetik hastalıklar ile sıklıkla eşlik edebilen epilepsi açısından da mutlaka değerlendirilmesi gerekir. Ayrıntılı bilgiyi otizm spektrum bozukluğu sayfasında bulabilirsiniz.

Ne zaman uzmana başvurmalı?

Konuşması geri kalan bir çocuğu "Nasıl olsa konuşur" diye göz ardı etmek yerine "Ya hiç konuşmazsa?" diye düşünmek gerekir. Çocuk yaşına göre beklenenden az kelime kullanıyorsa ya da yukarıdaki bulgulardan biri fark edilirse en kısa zamanda bir uzmana başvurulmalıdır.

Gelişimin her alanında olduğu gibi konuşmada da gecikmenin erken fark edilmesi ve desteğin erken başlaması önemlidir. Gelişimin farklı alanları hakkında gelişim geriliği ve konuşma gecikmesi sayfasına, dil gelişimiyle ilgili kısa bir yanıt için çocuklarda dil gelişiminde gerilik yazısına göz atabilirsiniz.