Kısaca
- Ateş el ya da dudakla değil, termometreyle ölçülmelidir.
- Koltuk altından yapılan ölçümde 37,5 °C ve üzeri yüksek ateş olarak değerlendirilir.
- Ateşi düşürmek için ilaç dışında önerilen tek yöntem ılık duştur.
- Sirkeli su, alkol ya da buzlu su, ardından ateşin çok daha yükselmesine yol açabilir.
Yüksek ateş, vücudumuzdaki savunma hücrelerinin mikropları öldürmeye çalışırken ortama saldıkları interlökin adı verilen bazı maddeler nedeniyle ortaya çıkar. Bu nedenle birçok enfeksiyona bağlı olarak ateş reaksiyonu görülebilir. Bu yazıda ateşin nasıl ölçüleceği, kaç derecenin yüksek ateş sayıldığı ve evde nasıl düşürüleceği anlatılıyor.
Ateş nasıl ölçülür?
Ateş ölçümü el ya da dudakla değil, termometreyle yapılmalıdır. Ölçüm dil altından, kulaktan ve makattan yapılabilir. Koltuk altından ölçüm ise daha sık ve kolay uygulanan bir yöntemdir.
- Bebeklerde en hassas ve doğru ölçüm, dijital derecelerle makattan yapılır.
- Özellikle çok küçük bebeklerde kulaktan, cilt yüzeyinden ya da koltuk altından yapılan ölçümler yanıltıcı olabilir.
Kaç derece yüksek ateş sayılır?
Koltuk altı derecesi, diğer bölgelerden yapılan ölçümlerden yaklaşık 0,5 °C daha düşüktür. Koltuk altından yapılan ölçümde 37,5 °C ve üzeri yüksek ateş olarak değerlendirilir.
Ateş yükseldiğinde evde ne yapılmalı?
Ateşli olmak her yaşta rahatsız edici bir durumdur. Ateşin düşürülmesi hem çocuğun daha iyi beslenmesini hem de daha keyifli olmasını sağlar.
- Ateşin 37,5 °C olduğu fark edildiğinde önce çocuğun üzerindeki kıyafetler azaltılmalı ve ateş takip edilmelidir.
- İlk ölçülen ateş 38 °C ve üzerindeyse, doktorun çocuğun yaşına ve kilosuna göre önerdiği ateş düşürücü verilmeli ve çocuk ılık duşa sokulmalıdır.
- Sonrasında çocuk çok kalın giydirilmeden ateşi takip edilmeye devam edilmelidir.
Sirkeli su ya da buzlu su ateşi düşürür mü?
Ateş düşürmek amacıyla geleneksel olarak kullanılan sirkeli su, alkol ya da buzlu su gibi yöntemler, uygulandığı anda hızlı bir ateş düşüşü sağlasa da arkasından refleks olarak çok daha yüksek ateşe yol açabilir.
Bu nedenle ateş düşürmek için ilaç dışında önerilen tek yöntem ılık duştur. Diğer yöntemler, ateşin çok daha hızlı ve tepkisel olarak yükselmesine neden olur.
Ateş düşürücünün etkisi ne kadar sürer?
Ateş düşürücülerin etki süresi genellikle 4-6 saattir. Ateşin tekrar yükseldiği durumlarda farklı gruptan ateş düşürücüler kullanılabileceği gibi, yeterli süre geçtiyse aynı ateş düşürücü de kullanılabilir.
Yüksek ateş bir enfeksiyonun sonucudur ve basit önlemlerle evde kontrol altına alınabilir. Yine de bu dönemde ateşe neden olan enfeksiyonun belirlenmesi ve uygun tedavinin düzenlenmesi için doktora başvurmak gerekir. Daha önce ateşli havale geçirmiş çocuklarda ateşli dönemlerde ateşin düzenli ölçülmesi ayrıca önemlidir; bu konu ateşli dönemlerde nöbete dikkat yazısında ele alınıyor.
İlk yayın: Hürriyet Aile, Mart 2016
